Cách tính lưu lượng và áp lực nước khi thiết kế hệ thống tưới
Rất nhiều hệ thống tưới được lắp đặt xong nhưng chạy không đều: đầu phun gần nguồn nước phun mạnh, đầu phun xa yếu dần. Nguyên nhân thường gặp là chưa tính đúng lưu lượng và áp lực ngay từ bước thiết kế.
1. Đo lưu lượng nước thực tế
Lưu lượng là lượng nước chảy ra trong một đơn vị thời gian, đơn vị thường dùng là lít/phút (L/ph). Cách đo đơn giản:
- Dùng một xô hoặc can có dung tích đã biết, ví dụ 10 lít.
- Mở van nước hết cỡ, bấm đồng hồ và đo thời gian nước đầy xô.
- Lưu lượng (L/ph) = 60 × dung tích xô (lít) ÷ thời gian (giây).
Ví dụ xô 10 lít đầy trong 20 giây: 60 × 10 ÷ 20 = 30 L/ph.
Lưu ý phải đo tại đúng vị trí sẽ lắp hệ thống, vì lưu lượng sẽ giảm nếu đường ống nhỏ hoặc đi xa.
2. Đo áp lực nước
Dùng đồng hồ đo áp gắn vào vòi nước. Áp lực được tính bằng bar hoặc psi (1 bar ≈ 14,5 psi).
- Dưới 1,5 bar: cần máy bơm tăng áp.
- 2,0 – 4,5 bar: phù hợp với hầu hết đầu phun dân dụng.
- Trên 5 bar: nên lắp van giảm áp để bảo vệ thiết bị.
3. Tính số đầu phun cho mỗi trạm
Mỗi đầu phun có lưu lượng định mức ghi trên catalogue. Tổng lưu lượng của các đầu phun trên một trạm không được vượt quá 80% lưu lượng nguồn nước.
Ví dụ nguồn nước 30 L/ph, đầu phun có lưu lượng khoảng 0,9 L/ph ở áp 3 bar. Số đầu phun tối đa trên một trạm: 30 × 0,8 ÷ 0,9 ≈ 26 đầu.
Nếu vượt quá con số này, bạn phải chia thành nhiều trạm hoặc nâng cấp đường ống, máy bơm.
4. Chọn đường kính ống phù hợp
Ống nhỏ làm tăng tổn thất áp lực trên đường đi. Với hệ thống dân dụng:
- Ống chính: Ø27 – Ø34 mm.
- Ống nhánh: Ø21 – Ø27 mm.
- Ống nhỏ giọt, ống tưới nhỏ: Ø13 – Ø16 mm.
Tổng chiều dài ống càng lớn thì tổn thất càng cao, vì vậy nên đặt van điện từ gần khu tưới thay vì dồn tất cả về một chỗ.
5. Kiểm tra lại sau khi lắp
Sau khi hoàn thiện, hãy chạy thử từng trạm và quan sát độ đều của các đầu phun. Nếu thấy hiện tượng phun yếu ở cuối đường ống, cần điều chỉnh lại số đầu phun hoặc đường kính ống.
Nếu bạn cần hỗ trợ tính toán cho khu vườn cụ thể, liên hệ KRL Tưới Tự Động qua hotline 0926 29 29 29 để được kỹ thuật viên tư vấn miễn phí.